Zatrudnianie cudzoziemców w Polsce od lat wiąże się z dynamicznie zmieniającymi się przepisami. Tym razem Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt rozporządzenia, który zamknie pewną „furtkę” w systemie migracyjnym. Zmiany dotkną bezpośrednio obywateli trzech państw: Kolumbii, Gruzji oraz Wenezueli.
Na czym polegają planowane zmiany i dlaczego rząd zdecydował się na taki krok? Co najważniejsze – jak wpłynie to na procesy rekrutacyjne w Twojej firmie?
Jak było do tej pory?
Zgodnie z wciąż obowiązującymi zasadami (wynikającymi z ustawy z 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), obywatele państw trzecich przebywający w Polsce w ramach ruchu bezwizowego mogli u nas legalnie pracować. Wystarczyło, że posiadali odpowiedni dokument legalizujący zatrudnienie – na przykład zezwolenie na pracę uzyskane przez pracodawcę.
Dzięki temu pracodawca mógł relatywnie szybko zatrudnić osobę, która przyjechała do strefy Schengen „na paszporcie” i przebywała w Polsce.
Wiza stanie się obowiązkowa
Projekt rozporządzenia wyłącza obywateli Kolumbii, Gruzji i Wenezueli z tego przywileju. Po wejściu w życie nowych przepisów, posiadanie samego zezwolenia na pracę nie będzie już uprawniało do podjęcia legalnego zatrudnienia.
Aby pracownik z jednego z tych trzech krajów mógł podjąć pracę w Polsce, będzie musiał uzyskać odpowiednią wizę.
Dlaczego rząd zaostrza przepisy?
Jak czytamy w Ocenie Skutków Regulacji (OSR) oraz uzasadnieniu do projektu, powodem zmian są niepokojące dane napływające ze Straży Granicznej i służb kontrolnych. Okazuje się, że ruch bezwizowy i polskie zezwolenia na pracę były wykorzystywane do omijania przepisów migracyjnych.
Główny problem: Cudzoziemcy z wymienionych państw często wjeżdżali na terytorium Unii Europejskiej przez inne kraje członkowskie jako turyści. Następnie przemieszczali się do Polski i podejmowali pracę, co maskowało ich rzeczywisty cel wjazdu do strefy Schengen.
Statystyki z kontroli legalności zatrudnienia były alarmujące. Przykładowo, w 2025 roku odsetek nielegalnego wykonywania pracy wśród kontrolowanych obywateli Wenezueli wyniósł aż 59,4%. Resort pracy argumentuje, że odebranie możliwości pracy w ruchu bezwizowym dla tych trzech nacji pozwoli lepiej weryfikować cel przyjazdu jeszcze na etapie procedury wizowej i odciąży instytucje publiczne walczące z patologiami na rynku pracy.
Co to oznacza dla polskich pracodawców?
Dla działów HR i pracodawców posiłkujących się kadrą z Gruzji czy Ameryki Południowej oznacza to jedno: dłuższe i bardziej skomplikowane formalności. Nie będzie już możliwości szybkiego zrekrutowania osoby, która przebywa w Polsce turystycznie i szuka zatrudnienia. Uzyskanie wizy przez kandydata do pracy w jego rodzimym kraju (lub w polskim konsulacie za granicą) znacząco wydłuży czas „time-to-hire” i nałoży na cudzoziemca dodatkowe obowiązki administracyjne.
Przepisy przejściowe – co z pracownikami, których już zatrudniasz?
To najważniejsza informacja dla firm, które już teraz zatrudniają Kolumbijczyków, Gruzinów czy Wenezuelczyków na podstawie ruchu bezwizowego. Projekt rozporządzenia przewiduje przepisy przejściowe:
- Ochrona praw nabytych: Obywatele tych państw, którzy rozpoczęli pracę w Polsce w trakcie pobytu bezwizowego przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia, będą mogli kontynuować swoje zatrudnienie na dotychczasowych zasadach.
- Vacatio legis: Rozporządzenie ma wejść w życie po 14 dniach od jego ogłoszenia. Daje to pracodawcom krótki, ale niezwykle ważny bufor czasowy na sfinalizowanie rozpoczętych procesów rekrutacyjnych.
Podsumowanie
Ograniczenie pracy w ruchu bezwizowym dla obywateli Kolumbii, Gruzji i Wenezueli to wyraźny sygnał, że państwo uszczelnia system migracyjny. Pracodawcy muszą przygotować się na zmiany w strategiach rekrutacyjnych i uwzględnić wydłużony czas oczekiwania na pracowników z tych kierunków.
Projekt jest na etapie legislacyjnym. Będę na bieżąco informować, kiedy dokładnie nowe przepisy wejdą w życie. Zapraszam do odwiedzania bloga oraz profili w social media, aby nie dać się zaskoczyć!
