Polska gospodarka od lat przyciąga zagranicznych przedsiębiorców – niskie koszty wejścia, dostęp do rynku UE i rosnący popyt na usługi to argumenty, które trudno zignorować. Diabeł tkwi jednak w szczegółach: forma prowadzenia firmy zależy nie tylko od pomysłu na biznes, ale przede wszystkim od obywatelstwa i tytułu pobytowego cudzoziemca. Rok 2026 przyniósł istotne zmiany – szczególnie dla obywateli Ukrainy. Poniżej praktyczny przewodnik po dostępnych opcjach.
1. Jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG) – nie dla każdego
JDG, czyli wpis do CEIDG, to najprostsza i najtańsza forma biznesu w Polsce. Niestety – nie każdy cudzoziemiec może ją założyć. Polski ustawodawca ogranicza zatrudnienie cudzoziemców w ramach popularnego B2B.
Na takich samych zasadach jak Polacy działalność gospodarczą mogą prowadzić obywatele:
- państw członkowskich Unii Europejskiej,
- państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) – tj. Norwegii, Islandii i Liechtensteinu,
- Szwajcarii.
Obywatele państw trzecich (spoza UE/EOG) mogą założyć JDG tylko wtedy, gdy posiadają jeden z kwalifikowanych tytułów pobytowych. Należą do nich m.in.:
- zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE,
- status uchodźcy, ochrona uzupełniająca lub zgoda na pobyt tolerowany,
- ważna Karta Polaka,
- zezwolenie na pobyt czasowy wydane w określonych celach — m.in. małżeństwo z obywatelem RP, studia stacjonarne, łączenie rodzin, praca w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji.
W skrócie: obywatela państw trzecich, w tym np. Gruzji, Kolumbii, czy nawet Ukrainy (z wyjątkami – opisanymi niżej) nie zatrudnisz w ramach kontraktu B2B.
2. Obywatele Ukrainy a JDG – co zmieniło się w 2026 roku
5 marca 2026 r. weszła w życie ustawa wygaszająca przepisy specustawy ukraińskiej (Dz.U. 2026 poz. 203). Konsekwencje są poważne.
Od tej daty nową JDG na zasadach tożsamych z polskimi obywatelami mogą zarejestrować wyłącznie obywatele Ukrainy:
- posiadający PESEL ze statusem UKR (czyli beneficjenci ochrony czasowej), albo
- posiadający inny kwalifikowany tytuł pobytowy uprawniający do prowadzenia działalności (np. zezwolenie na pobyt stały, rezydenta długoterminowego UE, Kartę Polaka).
Co z firmami założonymi przed 5 marca 2026 roku? Zasada praw nabytych: można je legalnie kontynuować, dopóki pobyt cudzoziemca w Polsce pozostaje legalny. Z chwilą utraty legalności pobytu wpis w CEIDG zostaje wykreślony w drodze decyzji administracyjnej ministra właściwego do spraw gospodarki. Na blogu znajduje się odrębny wpis na ten temat – zapraszam!
Dwa terminy, o których trzeba pamiętać:
- do 31 sierpnia 2026 r. osoby, które otrzymały PESEL UKR na podstawie oświadczenia (bez okazania paszportu), muszą potwierdzić tożsamość w urzędzie gminy – w przeciwnym razie 1 września 2026 r. tracą ochronę czasową,
- ochrona czasowa obowiązuje obecnie do 4 marca 2027 r. – co dalej, zobaczymy.
3. Spółka z o.o. – droga otwarta dla każdego
Co, jeśli cudzoziemiec nie spełnia wymogów do JDG? Pozostaje droga spółek prawa handlowego – i wbrew pozorom nie jest to plan B, lecz często rozwiązanie wręcz lepsze.
Cudzoziemcy bez kwalifikowanego tytułu pobytowego nie mogą zakładać spółek jawnych ani partnerskich. Mogą natomiast bez przeszkód zakładać i przystępować do:
- spółek kapitałowych – spółki z o.o., prostej spółki akcyjnej, spółki akcyjnej,
- niektórych spółek osobowych – komandytowej i komandytowo-akcyjnej.
Spółka z o.o. to zdecydowanie najczęstszy wybór. W praktyce daje trzy istotne korzyści:
- Zdalna rejestracja – można założyć spółkę przez system S24 albo przez pełnomocnika, bez fizycznej obecności w Polsce. Uwaga praktyczna: do podpisania dokumentów w S24 cudzoziemiec potrzebuje profilu zaufanego, e-dowodu lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego – a profilu zaufanego nie założy bez numeru PESEL. W praktyce najczęstszym rozwiązaniem jest udzielenie pełnomocnictwa polskiemu prawnikowi.
- Brak składek ZUS dla wspólników wieloosobowej sp. z o.o. – co do zasady samo posiadanie udziałów nie rodzi obowiązku ubezpieczenia społecznego. Inaczej jest przy spółce jednoosobowej.
- Możliwość wyboru estońskiego CIT – przy spełnieniu warunków pozwala odroczyć podatek do momentu wypłaty zysku, co dla wielu zagranicznych inwestorów jest decydującym argumentem.
Pamiętaj jednak: cudzoziemiec wpisywany do KRS jako członek zarządu powinien posiadać polski numer PESEL. Dodatkowo, jeśli będzie fizycznie wykonywał obowiązki członka zarządu na terytorium Polski, w większości przypadków musi zalegalizować pobyt i – w zależności od sytuacji – uzyskać zezwolenie na pracę.
4. Karta pobytu na podstawie firmy – wysoko postawiona poprzeczka
Prowadzenie firmy w Polsce (np. bycie wspólnikiem i członkiem zarządu sp. z o.o. albo prowadzenie JDG) otwiera drogę do ubiegania się o zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej. To jednak jedna z najtrudniejszych procedur przed urzędem wojewódzkim – odsetek odmów jest wysoki.
Aby uzyskać kartę, firma musi udowodnić swoją realną wartość dla polskiej gospodarki. Spełnia to przez jedno z dwóch alternatywnych kryteriów:
Kryterium dochodowe: w roku podatkowym poprzedzającym złożenie wniosku firma osiągnęła dochód nie niższy niż 12-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej, ogłaszanego przez Prezesa GUS, w województwie siedziby przedsiębiorcy.
Kryterium zatrudnienia: jeśli firma jeszcze takich dochodów nie osiąga, musi przez co najmniej rok poprzedzający złożenie wniosku zatrudniać na umowę o pracę na czas nieokreślony i w pełnym wymiarze czasu pracy minimum dwóch pracowników będących obywatelami Polski, UE lub cudzoziemcami zwolnionymi z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.
Trzecia ścieżka – dla start-upów, które jeszcze niczego nie zarobiły – to wykazanie, że posiadasz środki lub prowadzisz działania pozwalające spełnić powyższe warunki w przyszłości. Wojewoda bierze wtedy pod uwagę realność biznesplanu, dokonane inwestycje (zakup sprzętu, najem biura, zatrudnienie pierwszych osób), innowacyjność branży. To najbardziej uznaniowa część postępowania – i właśnie tu warto się starannie przygotować.
5. ZUS i obciążenia publicznoprawne – ile to naprawdę kosztuje
Cudzoziemiec prowadzący JDG w Polsce podlega ubezpieczeniom społecznym na takich samych zasadach jak Polak. Obciążenia w 2026 r. wyglądają następująco:
Duży ZUS (standard po 24 miesiącach od rozpoczęcia działalności)
- podstawa wymiaru: 5 652 zł (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia 9 420 zł),
- łączne składki społeczne (z FP, bez zdrowotnej): ok. 1 926,76 zł/mies.,
- składka zdrowotna – zależna od formy opodatkowania, ale nie niższa niż 432,54 zł/mies. (9% minimalnego wynagrodzenia).
Preferencje dla nowych przedsiębiorców
- Ulga na start – przez pierwsze 6 miesięcy płacisz wyłącznie składkę zdrowotną. Brak składek społecznych.
- Preferencyjny ZUS („mały ZUS”) – przez kolejne 24 miesiące podstawa wymiaru = 30% minimalnego wynagrodzenia (1 441,80 zł w 2026 r.), składki społeczne ok. 456 zł/mies.
- Mały ZUS Plus – dla firm z przychodem za poprzedni rok do 120 000 zł, składki ustalane proporcjonalnie do dochodu.
W przypadku wieloosobowej spółki z o.o. samo posiadanie udziałów co do zasady nie generuje obowiązku ZUS – to jeden z powodów, dla których ta forma jest dla cudzoziemców atrakcyjna.
Podsumowanie – najczęstsze błędy do uniknięcia
Polski rynek oferuje cudzoziemcom realne możliwości, ale dobranie niewłaściwej formy prawnej do posiadanego statusu pobytowego może skutkować odmową rejestracji firmy, problemami z legalizacją pobytu, a nawet karami finansowymi i wykreśleniem z CEIDG. Najczęstsze pułapki to:
- zakładanie JDG bez sprawdzenia, czy aktualny tytuł pobytowy do tego uprawnia,
- złożenie wniosku o kartę pobytu na podstawie firmy bez przygotowania spełniającego ustawowe kryteria biznesplanu,
- ignorowanie obowiązku uzyskania PESEL,
- u obywateli Ukrainy – nieprzeprowadzenie aktualizacji danych PESEL UKR do 31 sierpnia 2026 r.
Planujesz założenie firmy w Polsce?
Specjalizuję się w obsłudze prawnej cudzoziemców prowadzących działalność gospodarczą w Polsce. Pomagam w wyborze optymalnej formy prawnej, rejestracji firmy (CEIDG, S24, KRS), legalizacji pobytu na podstawie prowadzonego biznesu oraz w bieżącej obsłudze przedsiębiorcy. Skontaktuj się z – przeanalizuję Twoją sytuację i wskażę najbezpieczniejszą drogę.
